Karakteristik

1. bir kişinin, hayvanın veya diğer ilgi birimlerinin belirli bir özelliği veya niteliği, özellikle bir bireyin doğasını veya kişiliğini diğerlerine göre tanımlayan kalıcı niteliklerden veya özelliklerden herhangi biri. 2. ortalama veya standart sapma gibi bir popülasyon dağılımını tanımlayan bir parametre.

Karakteristik ne anlama gelir?

Karakteristik, bir kişiyi, grubu ya da nesneyi diğerlerinden ayıran belirgin özelliktir. Psikolojide iki bağlamda kullanılır: birey düzeyinde kişilik özelliği olarak, ölçüm düzeyinde ise bir değişkenin tanımlayıcı niteliği olarak.

Sözcük Yunanca kharaktēr kökünden gelir; “damga, kazınmış işaret” anlamındadır. Bu köken kavramın özünü iyi anlatır: karakteristik, kalıcı ve ayırt edici olandır.

Özellik ile arasındaki fark nedir?

Türkçe metinlerde “özellik”, “nitelik” ve “karakteristik” çoğu zaman birbirinin yerine kullanılır ama teknik yazımda ayrım vardır. Özellik (trait) zaman içinde tutarlı davranış eğilimini anlatır ve ölçülebilir. Karakteristik daha geniştir; ölçülebilir olmayan tanımlayıcı nitelikleri de kapsar.

Dışa dönüklük bir özelliktir, envanterle ölçülür. Bir kişinin sol elini kullanması karakteristiktir ama kişilik özelliği değildir.

Araştırmada kullanımı

Örneklem tanımlanırken “katılımcı karakteristikleri” başlığı görülür. Burada yaş, eğitim düzeyi, tanı durumu gibi bilgiler sıralanır. Bu bilgiler bulguların hangi gruba genellenebileceğini belirlediği için makalelerde ilk tablo genellikle budur.

Karakteristik değişir mi?

Kişilik özellikleri yetişkinlikte göreli olarak durağandır ama sabit değildir. Uzun süreli izleme çalışmaları, özellikle sorumluluk ve duygusal denge boyutlarında yaşla birlikte yavaş bir değişim gösterir. Yaşam olayları, terapi ve rol değişiklikleri bu değişimi hızlandırabilir.