İçeriğe atla

S Psikoloji Sözlüğü

Saldırganlık

Başkalarına fiziksel veya psikolojik olarak zarar vermeyi amaçlayan davranış. öfkeden ayırt edilebilir, çünkü öfke hedefin üstesinden gelmeye yöneliktir, ancak mutlaka zarar veya yıkım yoluyla değil. bu tür davranışlar, kasıtlı olarak yaralama ya da yıkma amacıyla gerçekleştirildiğinde düşmanca saldırganlık olarak adlandırılır. diğer saldırganlık türleri daha az kasıtlı olarak zarar vericidir ve araçsal (proaktif) veya duygusal (reaktif) motivasyonlu olabilir. araçsal saldırganlık, istenen bir kaynağı elde etmek gibi başka bir hedefe ulaşmak için gerçekleştirilen bir eylemi içerir. duygusal saldırganlık, sıkıntının algılanan kaynağını hedef alma eğiliminde olan, ancak rahatsız edici ajana saldırılamaması durumunda diğer insanlara veya nesnelere yer değiştirebilen duygusal bir tepkiyi içerir (bkz. yer değiştirmiş saldırganlık). sigmund freud’un klasik psikanalitik teorisine göre saldırganlık dürtüsü doğuştan gelir ve ölüm içgüdüsünden kaynaklanır, ancak freudcu olmayan birçok psikanalist ve psikanalitik yönelimli olmayan çoğu psikolog bunu sosyal olarak öğrenilmiş veya hayal kırıklığına karşı bir tepki olarak görür (bkz. hayal kırıklığı-saldırganlık hipotezi). ayrıca bkz. patolojik saldırganlık. insan olmayan hayvanlar arasında da, birinin diğerine doğrudan fiziksel saldırıda bulunmasını ya da böyle bir saldırı tehdidini içeren saldırganlık mevcuttur. yıllar boyunca, farklı araştırmacılar, ilgili üyeler (örneğin, tür içi veya türler arası), görünür niyet (örneğin, saldırgan veya savunmacı) veya bunları ortaya çıkaran uyaranlar gibi hususlara dayanarak farklı hayvan saldırganlığı türleri tanımlamıştır. en etkili sınıflandırma şemalarından biri 1968 yılında abd’li fizyolojik psikolog kenneth evan moyer (1919-2006) tarafından önerilmiştir. bu şemada yiyecek elde etmek için yırtıcı saldırganlık ve tersi olan yırtıcı karşıtı saldırganlık, davetsiz misafirleri bir bölgeden uzaklaştırmak için bölgesel saldırganlık, bir rakibe karşı eşler arası saldırganlık, korku kaynaklı saldırganlık, acıya ya da hayatta kalmak için gerekli bir maddeden mahrum kalmaya tepki olarak sinirli saldırganlık, eşleri güvence altına almak için cinsel saldırganlık, genç yavruları korumak için anne saldırganlığı ve araçsal saldırganlık tanımlanmaktadır. ayrıca bkz. baskınlık saldırganlığı. -agresif

İlgili kavramlar