Senile

1. ileri yaşla ilişkili, özellikle yaşlılıkla ilgili bilişsel veya davranışsal bozulmaya atıfta bulunan. 2. demanslı yaşlı bir yetişkini tanımlamak için kullanılan eskimiş bir terim.

Terimin durumu

Senil, ileri yaşla ilişkili bilişsel ve davranışsal gerilemeyi anlatmak için kullanılmış bir terimdir. Latince senex (yaşlı) kökünden gelir.

Güncel klinik dilde terk edilmiştir. Damgalayıcı bulunduğu ve yaşlanmayı kendiliğinden bir bozulma süreci gibi sunduğu için yerini daha kesin tanımlara bırakmıştır.

Yerine ne kullanılıyor

“Senil demans” yerine artık nörobilişsel bozukluk tanı başlığı kullanılıyor ve altında nedenine göre ayrımlar yapılıyor: Alzheimer hastalığına bağlı, damarsal kökenli, Lewy cisimcikli ve diğerleri.

Bu değişiklik yalnızca dille ilgili değil. Farklı nedenlerin farklı seyri ve farklı yaklaşımı olduğu için ayrım klinik olarak da gerekli.

Yaşlanmak bilişsel gerileme demek mi

Hayır. Normal yaşlanmada işlem hızı yavaşlar ve isim hatırlamada güçlük artabilir; bu, günlük yaşamı bozmaz. Demans ise bağımsız yaşamı etkileyen bir bozulmadır.

Bu ayrımın karıştırılması, gerçek bir tablonun “yaş işte” diye görmezden gelinmesine yol açar ve tanıyı geciktirir.

Ne zaman değerlendirme gerekir

Unutkanlık günlük işleri aksatmaya başladığında, kişi tanıdık yerlerde yolunu kaybettiğinde, para hesabı gibi daha önce sorunsuz yapılan işler zorlaştığında. Erken değerlendirme, geri döndürülebilir nedenlerin dışlanması bakımından önemlidir; tiroid sorunu ve B12 eksikliği bunlardan ikisidir.