Tarihsel Yanılgı

Bir kişinin bir sürece, sadece sürecin sonucu olarak ortaya çıkan şeyi bir neden veya temel bir unsur olarak okuduğu bir yorumlama hatası. örneğin, bir adam cüzdanını kaybetmiştir ancak cüzdanını bırakmış olabileceği birkaç yer düşünebilir. ilk baktığı yerde bulduğunda, yanlış bir şekilde cüzdanın nerede olduğunu başından beri bildiğini varsayar. yaptığı hata, arama sürecinden kaynaklanan bir durumun (cüzdanın nerede olduğunu bilmek) aslında sürecin nedeni olduğunu varsaymaktır. bu terim john dewey tarafından “the reflex arc concept in psychology” (1896) adlı klasik makalesinde ortaya atılmış ve psikolojinin bu yanılgıyı, tepki olarak adlandırılan bir dizi olayı uyaran olarak adlandırılan başka bir dizi olaydan ayırma ve ilkinin ikincisinden kaynaklandığını gösterme girişimlerinde işlediğini savunmuştur. ayrıca bkz. ters nedensellik.