K Psikoloji Sözlüğü
Kısıtlama
1. zararlı veya başka bir şekilde istenmeyen eylemleri veya davranışları kontrol etme veya önleme yeteneği. bkz. öz kontrol. 2. şiddet uygulayan hastaların kendilerine veya başkalarına zarar vermesini önlemek için kontrol önlemlerinin kullanılması.
Kısıtlama ne anlama gelir
Kısıtlama, bir davranışın ya da hareketin engellenmesidir. Psikolojide üç ayrı bağlamda kullanılır: fiziksel kısıtlama, kimyasal kısıtlama ve kişinin kendi dürtülerini denetlemesi.
Terimin klinik kullanımı ile gündelik kullanımı arasında ciddi fark vardır; bu ayrımı bilmek gerekir.
Klinik ortamda fiziksel kısıtlama
Kişinin kendine ya da başkasına zarar verme riski bulunduğunda, hareketini sınırlayan yöntemlere başvurulabilir. Bu uygulama katı kurallara bağlıdır: son çare olması, en kısa sürede sonlandırılması, sürekli gözlem altında yapılması ve kayda geçirilmesi gerekir.
Alternatiflerin tüketilmediği durumlarda uygulanması hem etik hem hukuki sorumluluk doğurur.
Kendini kısıtlama
Dürtü denetimi anlamındaki kısıtlama, gelişimle kazanılan bir kapasitedir. Ön beyin bölgelerinin olgunlaşmasıyla birlikte artar; bu olgunlaşmanın yirmili yaşların ortasına kadar sürdüğü kabul edilir.
Ergenlikte risk alma davranışının artması, bu kapasitenin henüz tamamlanmamış olmasıyla açıklanır.
Kısıtlama her zaman zararlı mı
Hayır, ama uygulanışı belirleyicidir. Çocuk yetiştirmede sınır koymak gelişim için gereklidir; keyfi ve açıklamasız kısıtlama ise özerklik duygusunu zedeler. Ayrım, kısıtlamanın tutarlı ve anlaşılır olup olmamasındadır.