P Psikoloji Sözlüğü
Pragmatik Muhakeme Şeması Teorisi
İnsanların durumlar veya problemler hakkında çıkarımlarda bulunmak için genelleştirilmiş, bağlama özgü, hedefe bağlı kurallar kümelerini kullandığını belirten bir koşullu muhakeme modelidir. her bir kural seti geçmiş deneyimlerden soyutlanır ve belirli bir pragmatik muhakeme şeması türü açısından tanımlanır. örneğin, yükümlülük şeması, bir koşulun ortaya çıkmasının bir eylemi gerekli kıldığı durumlar için bir çıkarım kuralları kümesidir (örneğin, bir madenci akciğer kanserine yakalanırsa, şirket tazminat ödemelidir), izin şeması ise istenen bir eylemin gerçekleştirilmesinden önce bir ön koşulun yerine getirilmesi gereken durumlar için geçerlidir (örneğin, bir müşteri alkollü bir içecek içiyorsa, 21 yaşın üzerinde olmalıdır). teoriye göre, test edilen çıkarım, durumun özelliklerine bağlı olarak farklı pragmatik şemalarla eşleştirilir; uygulanabilir şema daha sonra akıl yürütmenin temeli haline gelir, böylece farklı şemalar farklı sonuçları ve farklı davranış kalıplarını teşvik eder. ayrıca bkz. wason seçim görevi. [1985 yılında hong kong doğumlu abd’li bilişsel psikolog patricia w. cheng (1952- ) ve kanada doğumlu abd’li bilişsel psikolog keith j. holyoak (1950- ) tarafından tanıtılmıştır]