Şema

(çoğ. şemalar) 1. bir kavram veya varlık hakkında algılama, yorumlama, hayal gücü veya problem çözme için bir rehber görevi gören temel bilgi koleksiyonu. örneğin, “yurt odası” şeması, bir yatak ve masanın muhtemelen sahnenin bir parçası olduğunu, bir mikrodalga fırının olabileceğini veya olmayabileceğini ve pahalı iran halılarının muhtemelen olmayacağını gösterir. bilişsel şema olarak da adlandırılır. ayrıca bkz. çerçeve; algısal şema. 2. nitelikleri ve bunlar arasındaki ilişkiler de dahil olmak üzere, bir kişinin bir varlık veya durum hakkındaki bilgisini temsil eden bilişsel bir yapı. şemalar genellikle bir kişinin dünyasını basitleştiren soyutlamalardır. frederic c. bartlett 1932 yılında geçmiş deneyimlerin hafızada şemalar halinde saklandığını göstermiştir; diğer insanların izlenimlerinin de bu şekilde organize edildiği düşünülmektedir. 3. bir bireyin kendisi, başkaları veya dünya hakkında sahip olduğu ve nesnel gerçekliğe rağmen devam eden bir bakış açısı veya varsayım. örneğin, “ben hasarlı bir insanım” ve “güvendiğim herkes eninde sonunda bana zarar verecektir” erken çocukluk dönemindeki olumsuz deneyimlerden kaynaklanabilecek olumsuz şemalardır. tedavinin bir amacı, özellikle bilişsel terapide vurgulanan, danışanın çocukluk döneminde veya travmatik deneyimler yoluyla geliştirilenlerin yerine daha gerçekçi, şimdiki zamana yönelik şemalar geliştirmesine yardımcı olmaktır. ayrıca bkz. benlik imgesi; benlik şeması. -şematik