İçeriğe atla

T Psikoloji Sözlüğü

Trisiklik Antidepresan

Tca

1950’lerde geliştirilen ve depresyon tedavisinde orijinal ilk basamak ilaçlar olan bir grup ilaçtan herhangi biri. monoamin nörotransmitterlerinin (serotonin, dopamin ve norepinefrin) presinaptik nörona geri alımını bloke ederek etki ettikleri ve böylece postsinaptik reseptörlere bağlanmak için mevcut nörotransmitter miktarını artırdıkları varsayılmaktadır. trisiklik antidepresanlar karakteristik üç halkalı bir moleküler çekirdeğe sahiptir. üçüncül aminler (örn. imipramin, amitriptilin) veya ikincil aminler olan metabolitleri (örn. desipramin, nortriptilin) olabilirler. grubun diğer üyeleri arasında klomipramin, protriptilin (abd ticari adı: vivactil), doksepin ve trimipramin (abd ticari adı: surmontil) bulunmaktadır. tca’ların yan etkileri arasında önemli antikolinerjik etkiler (örn. ağız kuruluğu, bulanık görme, kabızlık, idrar retansiyonu), uyuşukluk veya uykusuzluk, kafa karışıklığı, anksiyete, bulantı, kilo alımı ve iktidarsızlık yer alır. ayrıca kardiyovasküler komplikasyonlara da neden olabilirler (özellikle kalp ritminde bozukluklar). trisiklikler, 1957’de imipraminin piyasaya sürülmesinden 1987’de ilk ssri olan fluoksetinin (prozac) piyasaya sürülmesine kadar antidepresan tedavisinin ana dayanağını temsil etmiştir. antidepresan olarak etkili olmalarına rağmen, olumsuz yan etkileri ve daha da önemlisi aşırı dozda ölümcül olmaları kullanımlarında derin bir düşüşe yol açmıştır. bununla birlikte, diğer antidepresanların karşılaştırıldığı standart olmaya devam etmektedirler; başka hiçbir antidepresan sınıfı daha fazla klinik etkinlik göstermemiştir.

İlgili kavramlar